Ayraç içinde ve altı çizli felsefe...
Felsefe ve sosyal bilimler Dergisi
 
ana sayfa Yeni sayi onceki sayilar Yayin/danisma kurulu Yayin ilkeleri iletişim

MARQUIS DE SADE:
İNSAN-DOĞA İLİŞKİSİNDE İNSAN DOĞASININ DOĞAL YANININ SAVUNUSU

ÖZET
18. yüzyılda Fransız yazınının aykırı ismi Marquis de Sade belki de son yüzyılların en ilgi çekici entelektüel kişiliklerinden biridir. Sade kitaplarında kişilerarası ilişkilerde insanın insansal yanı bir kez yitirildiğinde, neler olabileceğinin bilgisini verir. Kişilerarası ilişkilerde insanın sahip olduğu onur bir yana bırakıldığında, ortaya çıkan yeni ilke -kendi yararını koruma- sonuna kadar götürülecek olursa zorunlu olarak sadizme varılır. Yani insandaki insansal olan biricik şey doğaysa, doğrudan doğa nedenselliği insan türünün yapıp etmelerini belirliyorsa, insan olmak cani olmayı da beraberinde doğal olarak taşır. Sade ahlaksal öznenin etik değerleri bir yana bıraktığında yapabileceği her şeyi cinsellik merkezli olarak kurgular. Hatta, Sade sadist karakterleri aracılığıyla, özne, Kant'ın ahlakının katılığına ihanet ettiğinde neler olacağını dile getirmektedir. Sade eserlerinde ahlaksal eylemin belirleyicisi olarak etik değerler değil de, içgüdüler ya da "koşullu buyruklar" eylemin "ilkesi" yapılırsa neler olacağını anlatır. Sade'ın sadist karakterlerinin peşinden gittiği "tutkuların mantığı" insandaki insansal her şeyi tersyüz eder.

Anahtar Sözcükler: Sade, doğa, insan doğası, ahlaksallık, Kant

(Marquıs De Sade: The Defence Of Natural Part Of Human Nature In The Human And Nature Relatıonshıp)
ABSTRACT
Marquis de Sade, 18th. century French literature's confrontational name,  may be the most interesting intellectuals of the last centuries. In his books, Sade gives the knowledge that once the humane part of a human being is lost in the interpersonal relationships what can happen. In the interpersonal relationships, when honour is left aside, a new principle - the principle of defending your own good- replaces it; and when this new principle is applied to its ultimate end, one necessarily arrives in sadism. That means, if the only unique thing in a human being is nature, if nature directly determines what a human being does, then being a person carries in itself being a murderer. Sade constructs all doings of an ethical subject as sex centered when that subject leaves aside ethical values. Sade, through his sadist heroes, describes what happens when s/he betrays the strictness of Kant's ethics". Sade explains what would happen when instincts or "conditional commands" become the "principle" of the ethical act instead of ethical values as determining ethical act. "Logic of passions" that Sade's heroes follow so ferociously reverses everyhthing humane in a human being.

Key words: Sade, nature, human nature, morality, Kant