Ayraç içinde ve altı çizli felsefe...
Felsefe ve sosyal bilimler Dergisi
 
ana sayfa Yeni sayi onceki sayilar Yayin/danisma kurulu Yayin ilkeleri iletişim
LOCKE FELSEFESİNDE KESİNLİK SORUNU

ÖZET
Locke felsefesinde bilgi, kesinliktir. Locke’un bu şekilde tanımladığı bilgi, onun bilgi felsefesinin, idealidir. Locke’un böyle bir ideali amaçlamasının nedeni, felsefesinde bilgiye yüklediği anlamdan kaynaklanır. Ona göre bir şeyin bilgi olarak tanımlanması demek, sarsılmazlığı ve kesin güveni içermesi demektir. Locke, bilgiyi deneyden başlatır ama bilginin tam olarak ortaya çıkması için deney tek başına yeterli değildir. Locke felsefesinde bilgi için deney kadar ideleri oluşturmak, ideler arasında bağlantı kurmak ve bu bağlantıları algılamak gerekir. Bu bağlantıları algılamak için de sezgi ve akıl gereklidir. Bu nedenle Locke’un bilgi felsefesinde bilgi de kesinlik de deneyin yanı sıra aklın bağlayıcılığı olmadan gerçekleşmez. Bunun sonucunda da Locke felsefesinde kesinlik, ideyle gerçeklik arasındaki ilişki üzerine değil, idelerin kendi aralarındaki bağlantı üzerine kurulur. Locke’un kesinliği, ideler arasındaki bağlantılara indirgemesinin nedeni, idenin gerçeklikteki karşılığını aramamasıdır. Kesinliği ideler arasındaki bağlantıların bilinmesi üzerine dayandırması, Locke’un kesinlik sorununu sonuna kadar empirizm üzerine temellendirmediği sonucunu ortaya çıkarır.

Anahtar Sözcükler: kesinlik, bilgi, empirizm, ide, akıl.   

(Certainty Problem In Locke’s Philosophy)
ABSTRACT
In Locke’s Philosophy knowledge is certainty. This definition by Locke is the purpose of his epistemology. The reason of Locke for purposing such an ideal is caused by his definition of knowledge. According to Locke, defining something as knowledge means that it includes indisputability and certain reliability. Locke starts knowledge by experiment but, it is not enough for arising knowledge exactly. In Locke’s Philosophy, establishing ideas, getting connection among them and perceiving these connections are as necessary as experiment for having knowledge. Intuition and reason are necessary to perceive these connections. That’s why in Locke’s Epistemology, both knowledge and certainty does not arise without the connectiveness of reason besides experiment. Consequently, in Locke’s Philosophy certainty is not based on relations between idea and reality but connections among ideas themselves. Locke reduces certainty to connections among ideas because he does not search for the counterpart of idea in reality. Locke’s basing certainty on knowing connections among ideas shows us that Locke does not base certainty on empiricism to the last.

Key Words: certainty, knowledge, empiricism, idea, reason.