Ayraç içinde ve altı çizli felsefe...
Felsefe ve sosyal bilimler Dergisi
 
ana sayfa Yeni sayi onceki sayilar Yayin/danisma kurulu Yayin ilkeleri iletişim
ÉMILE MEYERSON’DA “İKİ BİLİM”

ÖZET
Émile Meyerson’a göre bir araştırmada hep peşin hükümler, eş deyişle, kuram ve varsayımlar egemendir ve aslında bunlar ilerlememize rehberlik eden onsuz olmaz şeylerdir. Şu halde, peşin hükümlerden asla tamamen azade değiliz. İnanç ve kanılarımızı incelediğimizde, bu kavramlara bağlı olduğumuzu açıkça görebiliriz. Meyerson bilim tarihini değişende değişmeden aynı kalan şeyin durmaksızın soruşturulması olarak tasarlar, zira bilimin asli hedefi açıklamadır, bu da özdeşliğe varmak demektir; bilim tarihi hem de bilimdeki egemen fikirlerin tarihinin incelenmesidir. Meyerson için bilim birbiriyle ilgili iki etkinlik olarak karşımıza çıkmaktadır: bir yanıyla betimleyici; bir yanıyla açıklayıcı bir etkinlik. Meyerson bu etkinliklerden ilkine “yasalı bilim” derken ikincisini “nedensel bilim” olarak nitelendirir. Ona göre “pozitivist tasarı” aslında bir söylencedir çünkü bilimsel açıklamanın ontolojik özelliğinden kaçınılamaz; dahası, pozitivist tasarı yasa ile nedeni birbirine karıştırmaktadır. İşte bu çalışma, Meyerson’ın bilim felsefesinde bilimin asıl peşinde olduğu şeyin “yasalar” değil “nedenler” olduğunu gözler önüne serme çabasıdır.

Anahtar Sözcükler: Peşin hükümler, kuramlar ve varsayımlar, bilim tarihi, yasalı bilim, nedensel bilim..   

(“Two Faces of Science” in Émile Meyerson)
ABSTRACT
Émile Meyerson states that it must be kept in the mind that a research is always dominated by preconceived ideas, that is, by theories and hypotheses; in fact, these are vital in guiding our advance. Thus, we are never entirely free from them. Were we to search for our own beliefs, we should figure out that we ourselves are dependent upon these notions. Meyerson conceived the history of science as a continuing search for that which is conserved throughout change because the essential aim of science is explanatory, aiming at identity and also the history of science to which we appeal is especially for the history of the governing ideas in science. As Meyerson has it, science does have two correlative activities: the one descriptive and the other explanatory. The first of these activities he calls “legal science”, while to the second he gives the name explanatory or “causal science”. For him, “the positivist project” is truly mythical since the ontological character of scientific explanation is inevitable and what is more is that the positivist project seems to confound law and cause. Thus, this paper is an attempt to set forth in the philosophy of science of Meyerson that what science really seeks is, not “laws”, but “causes”.

Key Words: : Preconceived ideas, theories and hypotheses, history of science, legal science, causal science.