Ayraç içinde ve altı çizli felsefe...
Felsefe ve sosyal bilimler Dergisi
 
ana sayfa Yeni sayi onceki sayilar Yayin/danisma kurulu Yayin ilkeleri iletişim

İNSAN HAKLARI AÇISINDAN

DÜNYA PROBLEMLERİ

İnsan hakları konusuna -çiğnenmelerine, yaşanmamalarına- bugün dünya problemleri arasında bir problem olarak bakılmakta; insan hakları gelişme/kalkınma, barış-silahlanma yarışı-silahsızlanma, çevre kirliliği, bazı doğal kaynakların bazı bölgelerde tükenmeye yüz tutması, ırkçılık gibi insanlık olarak yüzyüze geldiğimiz sorunlardan bir tanesi sayılmaktadır. Dolayısıyla bu gibi dünya problemleri -ırkçılık, okuma-yazma bilmeme gibi bir-ikisinin dışında-, gerek düşünce alanında ele alınırken, gerekse çeşitli düzenlemeler yapılırken, çoğu zaman bu problemler ile insan hakları arasında bir ilgi kurulmamaktadır.

Buna karşılık, son yıllarda, insan hakları olarak kabul edilenlerin sayısında bir enflasyon göze çarpıyor. Birçok problemin yanına hak sözcüğü eklenerek, yeni yeni insan haklarından, örneğin gelişme hakkı, barış içinde yaşama hakkı, temiz bir çevrede yaşama hakkı gibi haklardan sözediliyor.

Böylece bugün insan hakları, teorik düşünce alanında, hala, oldukça karışık bir konu; eyleme yönelik düşüncede ise önemli, ama nereye yerleştirileceği pek belli olmayan, bu nedenle de siyasal sömürüye açık, dolayısıyla korkulur bir konu olarak duruyor. Yaşamdaki çiğnenmelerine, yapılanlarda-edilenlerde gözardı edil­melerine ise dünya ülkeleri televizyonlarında her gün, her akşam tanıklık ediyor, kimi zaman da bunları deneyimlerimizle öğreniyoruz.

*Türkiye Felsefe Kurumu tarafından 7-10 Temmuz 1986 günlerinde, Ankara'da düzenlenen Dünya Problemleri Karşısında Felsefe konulu uluslararası seminerde sunulan ve aynı başlıklı kitapta yayımlanan bildiridir (Yay. haz. İoanna Kuçuradi, Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, Ankara 1988, s. 58-72).

**Türkiye Felsefe Kurumu Başkanı